Szachownica perska - Fritillaria persica

Szachownica perska (Fritillaria persica) to gatunek botaniczny, który zawsze robi ogromne wrażenie. Ta roślina cebulowa zachwyca spektakularnymi pędami kwiatostanowymi, pokrytymi kwiatami przypominającymi małe, bardzo ciemne dzwonki. Cała roślina jest pokryta swego rodzaju pruina, która nadaje liściom delikatną, szarozielononiebieską barwę, a kwiatom – niezwykłe refleksy. Pochodząca z gór Persji roślina cebulowa dość łatwo aklimatyzuje się w naszych ogrodach, jeśli posadzisz ją w pełnym słońcu, w glebie dobrze przepuszczalnej. Wiosną nie sposób jej nie zauważyć w ogrodzie skalnym lub na podwyższonej rabacie!

Fritillaria persica należy do rodziny liliowatych. Pochodzi z obszaru rozciągającego się od Jordanii po Iran i występuje dość powszechnie w zachodniej Azji. Jest rośliną pochodzącą ze środowisk górskich, stosunkowo suchych zimą, gdzie rośnie na suchych skalniakach, ale także na poboczach dróg lub na skraju pól, na wysokości od 500 do 1200 m n.p.m. Szachownica ta często rośnie na glebach wapiennych. W obrębie gatunku występuje duże zróżnicowanie, przejawiające się istnieniem bardzo rzadkich form o odmiennych kwiatach.

Szachownica perska wyrasta z dużej, łuskowatej cebuli o średnicy sięgającej 8 cm, która nie toleruje zimowej wilgoci. Pąki energicznie wyłaniają się z ziemi w lutym i marcu, a następnie szybko się wydłużają, tworząc wysokie łodygi osiągające w okresie kwitnienia, w kwietniu, wysokość od 80 cm do 1 m. Każda łodyga jest do wysokości 50 cm pokryta liśćmi całobrzegimi i krótko lancetowatymi, regularnie rozmieszczonymi na kolejnych poziomach i ułożonymi spiralnie. Mają one piękną, matową, szarozielononiebieską barwę, jakby były oprószone. Każda łodyga kończy się gronem o długości przekraczającej 30 cm, na którym znajduje się od 15 do 20 zwisających kwiatów, ściśle przylegających do siebie. W momencie rozwijania się ich barwa jest pośrednia między śliwkową, brązową a fioletową, a w pełni kwitnienia przechodzi w purpurę. Płatki, podobnie jak liście, wydają się pokryte delikatnym, srebrzystym nalotem woskowym. Ich przyjemny zapach przyciąga owady zapylające. Po zapyleniu tworzy się cylindryczny, wzniesiony owoc, który po dojrzeniu uwolni liczne płaskie nasiona. Nadziemna część szachownicy perskiej Green zanika latem, a roślina przechodzi w stan spoczynku. W tym okresie gleba powinna być raczej sucha.

Równie spektakularna jak znacznie lepiej znana szachownica cesarska, majestatyczna szachownica perska przewyższa ją elegancją. Zapewnij jej dobre miejsce w ogrodzie skalnym lub na rabacie, której gleba nie będzie zatrzymywać zbyt dużo wody ani zimą, ani latem. Istnieją różne odmiany szachownicy perskiej ('Adiyaman', 'Bicolor Magic Bells'...), które doskonale komponują się ze sobą. Możesz także posadzić obok niej wilczomlecz Glacier Blue, krzewiaste bylice lub różowe szałwie bylinowe, które częściowo zamaskują jej letnią i zimową nieobecność. Szachownica perska dodaje pionowego akcentu rabatom z tulipanami i narcyzami, podobnie jak pustynniki, które preferują podobne warunki.

Dodatkową zaletą jest to, że ich cebule wydzielają zapach odstraszający gryzonie, zwłaszcza krety. Dzięki temu ochronią cebule tulipanów przed ich atakami... i nie będą ci przeszkadzać: zapach staje się niewyczuwalny po posadzeniu cebuli.