Paraserianthes lophantha

Paraserianthes lophantha uszczęśliwi właścicieli ogrodów na Lazurowym Wybrzeżu oraz w innych rejonach o bardzo łagodnym klimacie, wprowadzając do nich egzotyczny akcent. Rośnie szybko i tworzy urocze, niewielkie drzewo o pokroju rozłożystym, osiągające mniej więcej taką samą szerokość jak wysokość (około 5 m lub więcej). Jego podwójnie ząbkowane liście przypominają liście albicji jedwabistej, ale kwiaty wyraźnie się od nich różnią. Po pierwsze, mają kształt szczotki do butelek, przypominając kwiaty kuflika, a ich żółta barwa jest dość oryginalna i bardzo efektowna. Po drugie, kwitnienie przypada na środek zimy! To niewielkie drzewo jest raczej łatwe w uprawie na większości gleb i po dobrym ukorzenieniu dość dobrze znosi suszę.

Paraserianthes lophanta, znany również pod dawnym synonimem Albizia lophanta, należy do rodziny bobowatych (Fabaceae), zwanej też motylkowatymi, oraz do podrodziny mimozowatych. O ile ta rodzina botaniczna jest ogromna (obejmuje blisko 20 000 gatunków występujących na całym świecie: drzewa, krzewy, pnącza, rośliny zielne, ozdobne i użytkowe...), o tyle rodzaj Paraserianthes jest mało liczny i obejmuje zaledwie 3 lub 4 uznane gatunki. Pochodzą one z Australii i Oceanii, a do celów ozdobnych zostały rozpowszechnione w różnych rejonach świata o sprzyjającym klimacie. P. lophanta zaczyna być nieco inwazyjny w Kalifornii. Jest jednak ceniony w innych krajach ze względu na znaczenie agroleśnicze, ponieważ jego liście służą jako pasza dla bydła, a drewno jako opał. Warto też pamiętać, że jako przedstawiciel bobowatych ma na korzeniach bakterie umożliwiające wiązanie azotu atmosferycznego.
Pochodzi z południowo-zachodniej Australii. W swoim naturalnym siedlisku, zwłaszcza na obszarach nadbrzeżnych, rośnie bardzo szybko, osiągając około 8 m wysokości. Kwitnie tam od czerwca do września (australijska zima przypada na odwrotną porę roku niż na naszej półkuli) i jest również wykorzystywany jako roślina ozdobna, uchodząca za odporną na szkodniki.

W naszym klimacie osiąga zazwyczaj około 5 m wysokości i podobną szerokość, dzięki czemu dobrze nadaje się do małych ogrodów. Jego lekki, rozłożysty pokrój jest wyjątkowo dekoracyjny, podobnie jak zielone liście złożone z dużych blaszek liściowych, których kształt przypomina liście paproci. Osiągają one około 20 cm długości i są podwójnie pierzaste, czyli zbudowane z 6–12 par naprzeciwległych listków pierwszego rzędu, z których każdy składa się z 20–24 drobnych, smukłych i wydłużonych listków. Nadaje to liściom wyjątkową elegancję. W dostatecznie łagodnym klimacie liście pozostają na roślinie przez cały rok, ale pod wpływem mrozu mogą opaść. Drugim walorem ozdobnym jest kwitnienie, na które składają się zielonkawożółte kwiatostany w kształcie szczotek o długości 6–8 cm, przypominające pod względem kształtu kwiatostany kuflika płaczącego, lepiej znanego jako „kuflik płaczący”. Ich charakterystyczny wygląd nadał temu drzewu nazwę gatunkową: „lophis” oznacza po grecku „grzebień”, stąd także jedna z jego nazw zwyczajowych — albicja grzebieniasta. Te niezwykle efektowne kwiaty pojawiają się w środku zimy, podobnie jak w Australii, czyli u nas od grudnia do marca. Zwiększa to ich wartość ozdobną, ponieważ niewiele drzew kwitnie o tej porze roku... Kwiaty przekształcają się w długie, brązowe strąki (około 10–12 cm długości), zawierające czarne nasiona.
To niewielkie drzewo rośnie na większości gleb, najlepiej lekkich i przepuszczalnych, a w miarę możliwości także lekko wilgotnych. Po dobrym ukorzenieniu dobrze znosi jednak suszę. Z drugiej strony jest wrażliwe na mróz, zwłaszcza w młodym wieku, co ogranicza jego zasięg geograficzny w kontynentalnej części Francji i sprawia, że nadaje się tylko do najcieplejszych rejonów.

Paraserianthes lophanta jest więc rośliną dla koneserów, którzy docenią jego bardzo egzotyczny wygląd oraz rzadkość w naszym klimacie. W najłagodniejszych rejonach można zestawić go z innymi roślinami o egzotycznym wyglądzie. Można posadzić go pojedynczo, ale lepiej umieścić go na zróżnicowanej rabacie w towarzystwie dużych krzewów lub niewielkich drzew, aby stworzyć efektowną kompozycję, zapewniającą także częściową ochronę przed mrozem. Można połączyć go ze wspaniałym Metrosideros kermadecensis 'Sunninghill', którego małe, pojedyncze liście z żółtą obwódką będą kontrastować z liśćmi Paraserianthes, a jaskrawoczerwone kwiaty rozbłysną latem. Wianowłostka królewska z Hyères (Sesbania punicea) również zachwyci spektakularnym czerwonym kwitnieniem latem, natomiast brezylka cytrynowa, nieco bardziej mrozoodporna od pozostałych roślin, zachwyci liśćmi delikatnymi jak u Paraserianthes oraz długim letnim kwitnieniem, przywodzącym na myśl tropiki. Jej żółte kwiaty mają długie, czerwone, nitkowate pręciki...