Caesalpinia gilliesii - Brezylka cytrynowa

Brezylka cytrynowa (Caesalpinia gilliesii), dawniej nazywana Poinciana gillesii, a dziś określana jako Erythrostemon gilliesii, nosi również piękną nazwę małej wianowłostki królewskiej lub żółtej strelicji. Jej spektakularne kwiatostany, silnie przesiąknięte egzotyką, mogą przywodzić na myśl arabeskowe upierzenie cudowronka: są to bardzo efektowne grona złożone z siarkowożółtych kwiatów, ku niebu kierujących długie, karminowe, wdzięcznie wygięte pręciki. Ten krzew liściasty jest odporny i łatwy w uprawie w każdej glebie, nawet suchej i ubogiej. Z czasem wyrasta na niewielkim pniu, tworząc urocze małe drzewko o przewiewnej koronie, ozdobionej niezwykle efektownym kwitnieniem. Nie wahaj się posadzić go w swoim ogrodzie nawet w cieplejszych regionach – jest bardziej mrozoodporny, niż mogłoby się wydawać. Zapewnij mu dobrze przepuszczalną glebę, bardzo słoneczne stanowisko i osłonięte miejsce!

Caesalpinia gilliesii, czyli brezylka cytrynowa, należy do rodziny bobowatych (Fabaceae, Leguminosae) i pochodzi z Argentyny oraz Urugwaju. Wzrost tego krzewu jest szybki. Roślina dobrze się starzeje, a jej docelowa wysokość wynosi średnio 1,50–2 m, przy szerokości 1,50 m. W młodym wieku ma raczej krzaczasty pokrój, z czasem zaś przybiera wygląd małego drzewka o pojedynczym pniu, zwieńczonego zaokrągloną i rozłożystą koroną.

Mała wianowłostka królewska to niewielki, liściasty krzew o łamliwych gałęziach, przez co jest wrażliwy na silne wiatry. Kwitnie w czerwcu i lipcu, ale kwitnienie może przedłużyć się do września, jeśli regularnie usuwa się tworzące się strąki. Kwiatostany mają stożkowaty kształt i mierzą od 30 do 40 cm. Pojawiają się na końcach gałązek. Każdy z nich składa się z licznych kwiatów o średnicy około 3,5 cm, z 5 jasnożółtymi płatkami, z których jeden jest dłuższy, oraz z 10 wyjątkowo długich pręcików o karminowoczerwonej barwie, widocznych z daleka. Ich zapach, często uznawany za mało przyjemny, wyczuwalny jest tylko z bardzo niewielkiej odległości. Po tym miododajnym i nektarodajnym kwitnieniu pojawiają się ochrowobeżowe, aksamitne strąki o długości od 6 do 8 cm, zawierające spłaszczone nasiona. Jej bardzo lekkie wizualnie ulistnienie jest kolejnym atutem tego krzewu: długie liście są bardzo drobno podzielone na maleńkie listki o długości 5 mm i szerokości 3 mm, w eleganckim szarozielonym kolorze. Zanikają pod wpływem chłodu lub silnej suszy.

Caesalpinia gilliesii ma wprawdzie bardzo egzotyczny wygląd, ale dorosła roślina potrafi odrodzić się z nasady po przetrzymaniu mrozu do -15 °C. Źle znosi uprawę w donicach, jednak jej odporność pozwala sadzić ją w otwartym gruncie w wielu naszych regionach, w odpowiednio przygotowanej i dobrze przepuszczalnej glebie. Można ją sadzić jako soliter, na środku rabaty, aby obsadzić duży nasyp, lub przy słonecznej ścianie. Jej podstawę można otoczyć krzewiastymi bylinami kwitnącymi latem, takimi jak Salvia microphylla, Salvia greggii czy Salvia jamensis o czerwonych kwiatach (Royal Bumble, Rêve Rouge, Raspberry Royal), albo odmianami o kwiatach niebieskich, takimi jak Salvia „Bleu Armor” czy S. chamaedryoides.