Aloe marlothii - aloes górski

Aloe marlothii, czyli aloes górski, to sukulent o pokroju drzewiastym, przystosowany do suchego klimatu i niezbyt mroźnych zim. Jego mocny pień dźwiga gęstą rozetę grubych, szarozielonych, najeżonych brązowymi kolcami liści. Zimą wytwarza wysokie, rozgałęzione kwiatostany z rurkowatymi kwiatami w kolorze od żółtego do czerwonego. Odporny na suszę, wymaga bardzo przepuszczalnej gleby i stanowiska w pełnym słońcu. Jego niezwykły wygląd zachwyci miłośników egzotyki. W chłodniejszych i bardziej wilgotnych regionach niż wybrzeże Morza Śródziemnego gatunek ten bez trudu uprawia się w dużej donicy, którą na zimę należy przenieść do miejsca nieprzemarzającego.

Aloe marlothii należy do rodziny asfodelowatych. Gatunek ten pochodzi z Mozambiku, Botswany, Republiki Południowej Afryki i Eswatini, gdzie porasta skaliste tereny oraz górskie zbocza. Charakteryzuje się drzewiastym pokrojem i pojedynczą łodygą, która może osiągać od 2 do 4 m wysokości, a wyjątkowo w naturze dorasta nawet do 6 m. W uprawie doniczkowej jego wzrost jest ograniczony ze względu na niewielką przestrzeń dla systemu korzeniowego. Egzemplarze uprawiane w doniczkach o pojemności 3 l mają zazwyczaj od 70 do 80 cm wysokości. Liście, ułożone w gęstą rozetę na szczycie pnia, są mięsiste, szarozielone do niebieskozielonych, osiągają do 1,5 m długości i 25 cm szerokości. Na brzegach mają brązowoczerwone kolce, które nieregularnie występują również na górnej i dolnej powierzchni liści. Kwitnienie, przypadające głównie od listopada do marca w naszym klimacie, przejawia się rozgałęzionymi, kandelabrowymi kwiatostanami, złożonymi nawet z 30 poziomych gron. Kwiaty rurkowate, o barwie od żółtej do jaskrawoczerwonej, są bogate w nektar.
W uprawie Aloe marlothii toleruje okresy suszy dzięki zapasom wody gromadzonym w liściach i pniu. Jego podstawa może krótkotrwale wytrzymać spadki temperatury do -6°C. Wzrost jest stosunkowo powolny, ale po ukorzenieniu roślina wymaga niewielkiej pielęgnacji. Ze względu na obecność ostrych kolców na liściach zaleca się ostrożne obchodzenie z rośliną oraz umieszczenie jej w miejscach ogrodu, w których ryzyko przypadkowego kontaktu jest minimalne, zwłaszcza w przestrzeniach, z których korzystają dzieci lub zwierzęta domowe.

Aloe marlothii bardzo dobrze uprawia się w dużej donicy na tarasie lub balkonie, dzięki czemu jesienią można przenieść roślinę w miejsce chronione przed mrozem. Możesz przezimować ją w domu lub na werandzie, w jasnym i niezbyt mocno ogrzewanym pomieszczeniu. Roślina ta dobrze poradzi sobie również w otwartym gruncie na wybrzeżu Morza Śródziemnego lub na osłoniętych wybrzeżach Atlantyku, w ogrodzie skalnym albo na dobrze przepuszczalnej skarpie, w rabacie z roślinami kserofilnymi. Imponujące rozmiary i zimowe kwitnienie zapewniają jej wyraźną strukturę pionową oraz atrakcyjny wygląd o tej porze roku. Możesz zestawić ją na przykład z agawa amerykańska, której sztywne, niebieskawe liście kontrastują z kolczastymi liśćmi aloesu. Senecio mandraliscae, o płożącym pokroju i szaroniebieskich liściach, tworzy roślinną matę podkreślającą pionowy pokrój aloesu.

Tradycyjne zastosowanie przez miejscową ludność: nektar kwiatów spożywano ze względu na jego słodki smak, a sok rośliny wykorzystywano do leczenia różnych dolegliwości skórnych i pasożytniczych. Ponadto kolczaste liście służyły do skrobania skór podczas przygotowywania tradycyjnych ubrań. Zastosowania te świadczą o kulturowym i leczniczym znaczeniu tego gatunku na jego naturalnym obszarze występowania.

O agawach i aloesach:
Aloesy i agawy są do siebie podobne, ale należą do dwóch różnych rodzin botanicznych. Zasadnicza różnica polega na tym, że rozety aloesów kwitną przez wiele lat, podczas gdy zakwitnięcie dojrzałej rozety agawy oznacza koniec jej życia. U niektórych gatunków aloesów pąki międzyliściowe dają początek nowym roślinom, które pokrywają wyschnięte pozostałości rośliny macierzystej. U agaw centralny pęd kwiatostanowy rozwija się z pąka wierzchołkowego. U aloesów pąki kwiatowe powstają między liśćmi. Agawy pochodzą z Ameryki Północnej, natomiast aloesy występują wyłącznie w południowej połowie Afryki oraz na pobliskich wyspach Oceanu Indyjskiego.