Agave sisalana - agawa sizalowa

Agawa sizalowa (Agave sisalana, czyli Sisal, pochodzi z południowego Meksyku. To duża i piękna bylina rozetowa, doskonale przystosowana do suchego klimatu, ale wrażliwa na mróz. Jej długie, włókniste liście, sinozielone, tworzą symetryczną, graficzną strukturę zwracającą uwagę w suchych ogrodach lub na nasłonecznionym tarasie. Uprawiana od wieków ze względu na wytrzymałe włókna, agawa ta jest dziś ceniona zarówno za walory estetyczne, jak i za odporność na suszę. Uprawa w otwartym gruncie jest możliwa tylko na wybrzeżu Morza Śródziemnego. W innych regionach uprawa w doniczce pozwala chronić ją przed mrozem zimą. 

Agave sisalana (syn. Agave rigida var. sisalana) należy do rodziny szparagowatych, podrodziny agawowych. Pochodzi z półwyspu Jukatan, gdzie naturalnie rośnie na półsuchych obszarach, na kamienistych i dobrze przepuszczalnych glebach. Obecnie zasięg występowania agawy sizalowej znacznie się rozszerzył ze względu na jej intensywną uprawę w celu produkcji włókien tekstylnych. Jest obecnie zadomowiona i uprawiana w wielu regionach tropikalnych i subtropikalnych, między innymi w Ameryce Środkowej, Ameryce Południowej (Brazylii, Wenezueli, Kolumbii), Afryce (Kenii, Tanzanii, na Madagaskarze), Indiach oraz w niektórych regionach Stanów Zjednoczonych (Florydzie, Teksasie, na Hawajach). W naturze często występuje wśród innych roślin kserofitycznych, takich jak kaktusy i wilczomlecze. Dobrze przystosowuje się do klimatu suchego i półsuchego, gdzie roczne opady są zazwyczaj niższe niż 800 mm, występuje długa pora sucha, a temperatury często przekraczają 30 °C. Jej mrozoodporność jest ograniczona do -3 °C, a w ekstremalnych przypadkach do -5 °C, a podczas długotrwałego mrozu roślina zamiera.
Agawa sizalowa ma pokrój gęstej i szerokiej rozety, symetrycznej i regularnej, osiągającej 1,5–2 m wysokości i 2–3 m szerokości. Uprawiana w doniczce jest mniejsza i osiąga około 1–1,5 m wysokości oraz szerokość 0,8 m. Jej liście są sztywne, długie (do 1,5 m), włókniste i lekko wygięte na zewnątrz, z drobno ząbkowanymi brzegami oraz ostrym wierzchołkiem. W przeciwieństwie do innych agaw nie wytwarza licznych odrostów, co ułatwia jej pielęgnację. Z wiekiem może wytworzyć u podstawy krótki pień. Jej wzrost jest stosunkowo szybki jak na agawę, a w optymalnych warunkach roślina osiąga docelowe rozmiary w ciągu 5–7 lat. Jest także bardzo odporna na silny wiatr i słoną bryzę, dlatego dobrze sprawdza się w ogrodach nadmorskich. Pod koniec cyklu życiowego (po upływie 10–12 lat) wytwarza ogromny pęd kwiatostanowy, osiągający w naturze 5–6 m wysokości. Pokrywają go żółtozielone kwiaty zebrane w rozgałęzione grona. Po kwitnieniu, podobnie jak większość agaw, roślina zamiera, pozostawiając jednak na łodydze kwiatowej cebulki potomne, które umożliwiają jej rozmnażanie. Korzenie agawy sizalowej są głębokie i bardzo wytrzymałe, dzięki czemu roślina może pobierać wilgoć z najbardziej suchych gleb i stabilizować luźne podłoże. 

Na wybrzeżu Morza Śródziemnego tę agawę sizalową można posadzić w dużym ogrodzie skalnym, w glebie, która nie zatrzymuje wody. Można ją tam połączyć z opuncją, różnymi innymi kaktusami oraz żmijowcem z Madery. Ogrodnicy z chłodniejszych regionów posadzą ją w bardzo dużej donicy na tarasie, starannie wybierając najcieplejsze miejsce w pełnym słońcu. Najczęściej trzeba będzie przezimować tę roślinę w oranżerii, podobnie jak cytrusy.