Leonotis leonurus

Leonotis leonurus, nazywany niekiedy ogonem lwa, to piękna bylina o zdrewniałej nasadzie, pochodząca ze słonecznych równin Afryki Południowej. Jej atutem jest niezwykle oryginalne i efektowne pomarańczowe kwitnienie, które można podziwiać od lata aż do pierwszych chłodów. Roślina oferuje rzadko spotykaną u krzewów kwitnących latem barwę. Na końcach tegorocznych pędów pojawiają się rurkowate, owłosione kwiaty w intensywnym odcieniu pomarańczowym, ułożone w piętrowe okółki. Ten krewniak Phlomis okazuje się bardziej mrozoodporny, niż mogłoby się wydawać: na osłoniętym stanowisku potrafi przetrwać krótkotrwałe spadki temperatury do około -12 °C. W zależności od regionu można go uprawiać w otwartym gruncie lub w dużych pojemnikach, które na zimę należy przenieść w osłonięte miejsce.

Leonotis leonurus (synonim Phlomis leonurus) należy do rodziny jasnotowatych, podobnie jak macierzanka i szałwia. W naturze występuje na łąkach, obrzeżach lasów oraz na skalistych zboczach regionu Przylądka w Afryce Południowej. Miejscowa ludność nazywa go również „wild dagga” i pali jego liście, którym przypisuje się właściwości euforyzujące. Ogon lwa zadomowił się w Kalifornii, Meksyku, na Karaibach i w Australii, a także na Lazurowym Wybrzeżu i atlantyckim wybrzeżu Francji. Jeśli mróz zniszczy jego części nadziemne, roślina łatwo odrasta z podstawy.

Ta szybko rosnąca roślina pokrojem przypomina Phlomis. W rzeczywistości jest to wysoka bylina o zdrewniałej nasadzie i jednorocznych, zielnych pędach, którą w naszym mało sprzyjającym klimacie można również uprawiać jako roślinę jednoroczną. Na początku sezonu Leonitis ma dość wyprostowany pokrój, później tworzy dużą kępę ulistnionych pędów, która z upływem miesięcy rozszerza się, a nawet może się pokładać. W pełni dojrzały osiąga w naszych ogrodach około 1,50 m wysokości i 1,20 m szerokości. Na śródziemnomorskim wybrzeżu potrafi osiągnąć 2 m we wszystkich kierunkach.

Owłosione pędy o przekroju kwadratowym drewnieją u nasady. Pokrywają je liście opadające lub półzimozielone, zależnie od klimatu. Są niepodzielone, lancetowate, długie i wąskie, grubo ząbkowane, osiągają 10 cm długości i 2 cm szerokości. Liście są szorstkie, owłosione na spodzie, mają kolor zielony, który przechodzi w maślanożółty, a po roztarciu delikatnie pachną.

Kwitnienie trwa od lipca–sierpnia aż do pierwszych przymrozków. Jeśli latem gleba jest bardzo sucha, roślina zakwitnie po powrocie opadów, od września do listopada. Tegoroczne pędy wytwarzają kolejne okółki (czyli korony) rurkowatych, dwuwargowych i owłosionych kwiatów w pomarańczowym kolorze pośrednim między barwą dyni a moreli. Korony kwiatów rozwijają się niezwykle efektownie: pomarańczowe, owłosione pąki otoczone jasnozielonym kielichem wydłużają się podczas kwitnienia do 5 cm, jednocześnie wyginając się ku ziemi i tworząc niezwykłe, płomieniste baldachy. Kolejne „piętra” kwiatów pojawiają się aż do przymrozków.

Leonotis leonurus to roślina bardzo silnie rosnąca i niewymagająca pod względem podlewania, która obawia się jedynie silnych mrozów. Dobrze rośnie nad morzem, ale także w głębi lądu, na osłoniętym stanowisku. Możesz uprawiać go w ogrodzie suchym lub na dużej, egzotycznej rabacie, a także w pojemniku na bardzo słonecznym tarasie albo balkonie. Pomarańczowe kwiaty i charakterystyczny pokrój mogą wydawać się trudne do zestawienia z innymi roślinami, jednak można stworzyć ciekawe kompozycje z Salvia guaranitica o niemal czarnych kwiatach, oleariami obsypanymi małymi, białymi jastrunami, Euryops chrysanthemoides lub srebrzystymi liśćmi krzewiastych bylic, które podkreślają wszystkie intensywne kolory. Na tarasie lub w ogrodzie posadź Leonotis w pobliżu lazurowego lub białego ołownika uszkowatego, agapantu lub niedaleko pięknej trawy o puszystych kwiatostanach, takiej jak na przykład Miscanthus Yaku Jima, aby uzyskać kontrast form i kolorów. Możesz również tworzyć oryginalne bukiety z jego pędów obsypanych kwiatami, po usunięciu z nich liści.