Parajubaea torallyi

Parajubaea torallyi to elegancka boliwijska palma, szybko rosnąca i dobrze przystosowana do trudnych warunków. Jej jedyną wadą jest stosunkowo niska mrozoodporność, szczególnie w ciężkiej i wilgotnej glebie. Pochodzi z suchych, zakurzonych dolin Andów, gdzie rośnie na wysokości od 2700 do 3400 m n.p.m., znosząc częste przymrozki. Jest już licznie sadzona w Portugalii i Hiszpanii, gdzie wzdłuż alei podziwia się jej smukłą sylwetkę zwieńczoną dużymi, zielonymi do szarozielonych, delikatnie podzielonymi liśćmi. W swoich rodzimych stronach stała się rzadka z powodu łakomstwa człowieka, dlatego ta palma o jadalnych owocach być może znajdzie schronienie w Twoim ogrodzie. Toleruje wapń w glebie, znosi suszę i mróz do -7 °C!

Ta szybko rosnąca roślina o krzewiastym pokroju, należąca do rodziny arekowatych i bardzo ceniona jako roślina ozdobna, Parajubea torallyi rozwija się na dużych wysokościach, w suchych siedliskach, gdzie otrzymuje zaledwie 550 mm wody rocznie. Rośnie na kamienistym podłożu stromych zboczy, w suchych lasach, znosząc suche lata, ale także stosunkowo niskie temperatury zimą. Obecnie jest zagrożona w swoim bardzo ograniczonym siedlisku naturalnym.

Roślina określana jako jednokłodzinowa wytwarza tylko jeden „pień”, zwany trzonem, który w późnym wieku może osiągać 10 m wysokości i 20 cm średnicy. Na szczycie trzonu znajduje się gęsta korona o szerokości co najmniej 5 m. Trzon pokrywa gruba warstwa włókien i liści. Przez pierwszych 10–15 lat ma smukły wygląd, a następnie staje się kolumnowy. Korona może liczyć do 20 pierzastych liści o długości od 3 do 5 m, sztywnych, skórzastych, wzniesionych lub lekko przewisających na obrzeżach, ciemnozielonych i prążkowanych na górnej stronie, a na młodych liściach lekko srebrzystych od spodu. Ten pióropusz liści skrywa w centrum jedyny merystem odpowiedzialny za wzrost palmy. Tempo wzrostu zależy bezpośrednio od mniej lub bardziej sprzyjających warunków siedliska: jest szybsze w głębokiej, żyznej i świeżej glebie, a nieco wolniejsze w przeciwnym przypadku. Kwitnienie rozpoczyna się dopiero po wielu latach. Między dolnymi liśćmi pojawiają się duże kwiatostany o długości przekraczającej 1 m, pokryte brązowym aksamitem. Składają się z licznych kwiatów męskich lub żeńskich. Po zapłodnieniu powstają owoce przypominające małe kokosy, o średnicy od 5 do 10 cm, zebrane w grona ważące do 15 kg. Owoce dojrzewają w sprzyjającym klimacie.

Ta elegancka palma, która pojawiła się niedawno w południowo-zachodniej Europie i Kalifornii, wydaje się mieć przed sobą piękną przyszłość. Ma niewielkie wymagania co do wody i ciepła, a także dobrze radzi sobie z różnymi rodzajami gleby, o ile jest ona przepuszczalna. W ogrodzie o łagodnym klimacie szybko tworzy efektowną kompozycję. W otwartym gruncie warto posadzić ją jako soliter, na przykład niedaleko basenu, w towarzystwie bananowców lub jukki, w aranżacji inspirowanej egzotyką. Ta bardzo odporna na suszę roślina w pełni rozwinie jednak swój potencjał w ogrodzie w stylu śródziemnomorskim, w towarzystwie Cycas lub cyprysu Dupreza (Cupressus dupreziana), prawdziwej saharyjskiej reliktowej rośliny, niemal wymarłej w jej rodzimym Tassili n’Ajjer. Ze względu na silny charakter trudno ją łączyć z innymi roślinami, można jednak posadzić ją w grupie 3 egzemplarzy i otoczyć kobiercem macierzanek, wysiewem maków kalifornijskich lub rabatą z felicji. Współczesny ogród chętnie wykorzysta ją ponad morzem białych otoczaków.